De week van Koos Staal
Uit Dagblad van het Noorden zaterdag 3 april 2010


Zaterdag 27 maart
Buiten lokt cabrioweer en ik lig nota bene al vier dagen in bed. Woensdag jl. onder volledige narcose geopereerd om een onschuldig doch hinderlijk klachtje te elimineren. De chirurg bleek tijdens de operatie in mijn keel tot eigen verrassing en chagrijn onverwacht niet bij het 'divertikel' te kunnen. Jammer. Alle heisa voor niks. Suf van de narcose en met een flinke keelpijn als gevolg van het vruchteloos wroeten lig ik thuis nog drie dagen voor pampus, maar vandaag weer rechtop met de laptop.
Zo kan ik nu post van deze week doornemen. Opwekkende reacties van enkele fans die ik een DvhN-voorproefje had gestuurd: Ben Bos, gerenommeerd collega die ooit met Total Design Algemeen Handelsblad en Parool restylde toen dat nog minder gangbaar was, complimenteert met de doorwrochte opzet. Bart Brouwers (ex-Spits en nu vooroploper in digitale nieuwsmedia) schrijft me dat het er veelbelovend uitziet. George Vogelaar, voor en met wie ik ooit mijn allereerste krant maakte, de Winschoter Courant in '87, laat uit Maastricht weten dat ik hem opnieuw heb weten te verrassen en Wolfgand Storz, oud-hoofdredacteur Frankfurter Rundschau, mailt: 'Sie machen ja wirklich tolle Projekte. Gratulation'. Dat geeft de patiënt moed en doet goed.

Zondag 28 maart
Ik verklaar mezelf genezen. Het is klaar. Naar beneden, waar ik weer in het gezin duik. Eva, onze jongste dochter is aan de keukentafel druk met de vwo-toetsweek, haar laatste voor het eindexamen in mei. In februari is ze al toegelaten op Academie Minerva. Haar zus Anne studeert er al twee jaar. Zó werken we op alle fronten aan de continuïteit.
Ik had één mail gisteren nog even stil gehouden voor mijn dames. Sinds twee jaar zijn we geregeld in Berlijn.  Als nieuwjaarsgroet 2010 hebben we een boekje gemaakt over de diefstal van een van onze fietsen daar. Het hippe engelstalige maandblad Exberliner vroeg onlangs lezers verhalen te sturen over tweewielers in Berlijn. Zo stuurde ik ons boekje en vond gisteren hun reactie: Congratulations Koos, your booklet won our bike-story competition! 
Rest van de dag gaat heen met achterstallige kranten lezen. 's Avonds zoek ik nog wat uit voor een eigen project: een boek samenstellen over het ontwerpen van en voor kranten. Mogelijke titels: Liefdewerk, oud papier óf Liefdewerk, nieuw papier. Beide hebben wat.

Maandag 29 maart
Vandaag verschijnt ook de Volkskrant op tabloid. In de krantenwereld let iedereen op elkaar dus ben ik erg nieuwsgierig. Een eerste blik leert dat het allemaal lijkt op de oude Volkskrant, enkel een maatje kleiner èn helaas zonder nietjes. Ik had eerlijk gezegd wat meer avontuur verwacht. Daarom is het des te moediger van het Dagblad om zo'n drastische modernisering aan te durven. want dat is riskant. Lezers kunnen afhaken; maar het biedt ook de kans nieuwe, jonge lezers te winnen. We geloven in het laatste. 
's Avonds kijk ik met mijn Margriet nog een keer naar de laatste drukproef van het boek dat zij samen met vriendin Wil Legemaat samenstelde over de oorlogsslachtoffers in Haren: Van kwaad tot onvoorstelbaar erger. Het boek is een uitvloeisel van hun initiatief tot het leggen van 29 Stolpersteine in Haren op 12 april, monumentjes voor de voormalige woonhuizen van Joodse oorlogsslachtoffers (www.stolpersteine.com). De drukproef lijkt foutloos. De pers kan draaien.

Dinsdag 30 maart 
Vandaag ons vaste overleg op de krant. Eerst met DvhN vormgevers John Gjaltema en Rob Hesseling. Evert van Dijk voegt zich bij ons. Hij heeft het project vanaf het begin geleid: onvermoeibaar en relaxed. We bespreken de laatste hobbels en verorberen tussendoor de meegebrachte muffins.
De tijd voor veranderingen en aanpassingen is nu definitief voorbij. Alle hens moeten nu aan dek om te zorgen dat de krant op tijd klaar zal zijn. Ik loop nu alleen nog maar voor de voeten, dus ga ik, nadat Corné Sparidaens me heeft gefotografeerd voor dit dagboek.
Ik loop nog snel even langs Pieter Sijpersma om hem, als kapitein van het schip, sterkte te wensen bij de productie van het eerste nummer. 
We begonnen eind juni en realiseer me dat we in 40 weken de nieuwe krant hebben gemaakt. De tijd van een royale zwangerschap.

Woensdag 31 maart
In de studio bespreken ik met Geja schetsen van de renovatie van het in 1989 door mij ontworpen logo van de gemeente Emmen. We revitaliseren nu die huisstijl en in het kader van duurzaamheid, het spaarzaam omgaan met materiaal is dat een mooi gegeven. Emmen kan ook een nieuwe huisstijl laten ontwerpen en dan overal de oude stijl vervangen, maar dat doen we niet. We passen het logo aan waardoor het weer fris en bij de tijd is en weer jaren mee kan. Dat scheelt de Emmenaren tonnen euro's.
Vervolgens overleg over de nieuwe website van een van onze leukste opdrachtgevers: Museum de Buitenplaats en we bespreken nog even een plan voor een architectuurproject van Groningen.
's Avond na tien uur rijd ik naar Leeuwarden om rond middernacht de eerste kranten van de pers te zien rollen. Drankjes en hapjes erbij. Ook al heb ik veel pagina's al op het beeldscherm gezien, het is pas écht als het een gedrukte krant is die knispert, waarin je kunt bladeren. Dat blijft een magisch moment.
Om één uur stap ik in de auto. Terwijl ik door donker Friesland rijd bedenk ik dat de Friezen vast óók wel zo'n prettige tabloid zouden willen... ;-)

Donderdag 1 april
Terwijl het Dagblad nu op meer dan 135.000 deurmatten en in de bakjes van de kiosk ligt, vragen andere kranten om mijn aandacht. Ik maak een afspraak om het vorig jaar ontworpen 'Sevendays' en 'Kidsweek jr' binnenkort in Amsterdam te evalueren en op mijn tafel ligt een stapel recente nummers van 'Cobouw' met het verzoek te kijken of alles nog naar wens gaat. Nazorg hoort er ook bij. 
Daarna langs het Dagblad om reacties te horen. Er heerst een opgetogen sfeer en... er is gebak.
14.30 uur. Met Geja naar Groningen. We werken aan het Archeologisch Informatie Punt in de oude Remise in Nieuweschans. In deze 'industriële omgeving' ontwerpen we een permanente expositie over het gebied Dollardboezem in oa. zes nieuwe zg 'locker'kasten, metalen kasten die er uitzien alsof ze zijn achtergebleven in de werkplaats. Vandaag heeft B&L Exhibits een modelkast gemaakt om te beoordelen. Die is goed en we geven groen licht.
Om vier uur overleg op Academie Minerva. Ik heb voorgesteld dat een clubje studenten regelmatig tekeningen gaat maken voor de krant. Na drie proefopdrachten is iedereen enthousiast en, ook in deze derde testronde, stemmen de resultaten tevreden. Zo zal het Dagblad opnieuw laten zien dat het aan talent in het noorden niet ontbreekt. Blijf de krant lezen en U zult het allemaal zien en meemaken.